Για την Πέτρα φον Καντ

Ο Δημήτρης Αθανίτης ανέβασε το έργο του Φασμπίντερ στο θέατρο Τεχνοχώρος την περίοδο 2001-2002. Κράτησε όλους τους ρόλους πλην της κόρης και το ανέβασε με τρεις ηθοποιούς, σε δική του μετάφραση και διασκευή.

Τα πικρά δάκρυα της Πέτρα Φον Κάντ κυλούν ακόμη
 
Από παιδί είχα μια περίεργη σχέση με τη Γερμανία. Στο σπίτι άκουγα να μιλάνε συνέχεια γι’ αυτήν. Είχα μια ολόκληρη συλλογή από χρωματιστές κάρτες από παράξενες μακρινές πόλεις που είχαν κάτι περίεργα αλλά ταυτόχρονα γοητευτικά ονόματα. Βερολίνο, Νυρεμβέργη, Κολονία…
 
Η Πέτρα είναι το πιο ερωτικό έργο του Φασμπίντερ κι ένα έργο μόνο με γυναίκες. Αυτή η ακραία στυλιστική επιλογή με τράβηξε ακόμη περισσότερο. Θέλησα κάποια στιγμή να κάνω κάτι, μ’ αυτό το ιδιαίτερο έργο. Η στιγμή ήρθε σχεδόν μόνη της. Το θέατρο Τεχνοχώρος μου έδινε αυτή τη δυνατότητα.
 
Τα Πικρά δάκρυα της Πέτρα Φον Κάντ είναι το πιο ερωτικό θεατρικό έργο του Φασμπίντερ. Είνει ένα έργο που απέχει σχεδόν από κάθε τι που έχω υπόψη μου, γιατί οι εμμονές του δεν το σπρώχνουν προς το σκοτεινό χώρο που ένα μεγάλο μέρος της σύγχρονης θεατρικής παραγωγής κινείται. Αντίθετα, ένα παράξενο φως βγαίνει από αυτό το ανελέητο παιχνίδι με την εξουσία στον έρωτα.
 
Αυτό μου με έλκει βαθιά σ’ αυτό το έργο είναι ότι κάτω από μια επιφάνεια στιλπνή, που μοιάζει κάποιες στιγμές τελείως ψυχρή, υπάρχει συναίσθημα. Ένα συναίσθημα εκρηκτικό, λυτρωτικό. Ένα συναίσθημα, που όμως λες και θέλει να ξεφύγει, να ξεγλιστρήσει, να κρυφτεί. Κάθε φορά που διάβαζα το έργο στο τέλος ένιωθα συγκίνηση. Το μετέφρασα, το διασκεύασα, άρχισα πρόβες. Η σχέση μου με την Πέτρα, παρόλη τη σχεδόν καθημερινή τριβή, δεν φθειρόταν. Ένιωθα συνέχεια, και νιώθω ακόμα τη συγκίνηση εκείνη που αισθάνθηκα την πρώτη φορά που την διάβασα.
 
Η ηρωίδα είναι μια ιδιαίτερη, μια πραγματικά γοητευτική γυναίκα, σχεδόν μια σταρ, που μέσα στον αστραφτερό κόσμο της μόδας, προσπαθεί να χτίσει με τρόπο αλαζονικό το προσωπικό της σύμπαν. Όταν αυτό καταρρεύσει, η Πέτρα Φον Κάντ θα βρεθεί απογυμνωμένη. Όμως θα έχει περάσει από την δοκιμασία του έρωτα. «Εμείς οι άνθρωποι είμαστε φτιαγμένοι για να ζούμε ο ένας με τον άλλο, αλλά δεν έχουμε μάθει ακόμα πώς» εξομολογείται στην πιο στενή της φίλη.
 
Τελείως τυχαία, βρέθηκα λίγες μέρες πριν την πρεμιέρα της παράστασης, καλεσμένος με την τελευταία μου ταινία, σε ένα φεστιβάλ, στην Κολονία. Αυτό που ήταν προκλητική σύμπτωση, ήταν ότι ταυτόχρονα ανέβαζα ένα έργο που η πλοκή του τοποθετείται στην Κολονία. Τα Πικρά δάκρυα της Πέτρα Φον Κάντ.
 
Δημήτρης Αθανίτης, 10/10/2001