Αθανίτης, ο αρχιτέκτων του ανεξάρτητου
από τον Χρήστο Ν.Καρακάση
Καλλιτεχνικό Διευθυντή του AIDFF
για τα 30 χρόνια Αθανίτης σινεμά
Καλλιτεχνικό Διευθυντή του AIDFF
για τα 30 χρόνια Αθανίτης σινεμά
Δημήτρης Αθανίτης
Ο σιωπηλός αρχιτέκτονας του ανεξάρτητου ελληνικού σινεμά.
Στον κόσμο του Δημήτρη Αθανίτη, τα πράγματα δεν λέγονται, υπονοούνται.
Δεν εξηγούνται – παραμένουν.
Η σινεματική του γλώσσα σμιλεύεται με υπομονή, λιτότητα
και μια εσωτερική ένταση που σπάνια βρίσκει κανείς
στον σύγχρονο ελληνικό κινηματογράφο.
Από την πρώτη του ταινία μέχρι και σήμερα, δεν ακολούθησε ποτέ την εύκολη διαδρομή.
Αντίθετα, χτίζει με συνέπεια ένα σώμα δουλειάς που μοιάζει με χειρόγραφο:
προσωπικό, υπόγειο, απόλυτα δικό του.
Ο Αθανίτης δεν ενδιαφέρεται για τον εντυπωσιασμό, αλλά για τη διαδρομή.
Στα φιλμ του δεν υπάρχουν εκρήξεις – μόνο ρωγμές.
Δεν υπάρχουν εξηγήσεις – μόνο σιωπές.
Κι όμως, αυτές οι σιωπές μιλούν με τον πιο ηχηρό τρόπο.
Στα φιλμ του δεν υπάρχουν εκρήξεις – μόνο ρωγμές.
Δεν υπάρχουν εξηγήσεις – μόνο σιωπές.
Κι όμως, αυτές οι σιωπές μιλούν με τον πιο ηχηρό τρόπο.
Ο ανεξάρτητος κινηματογράφος για τον Αθανίτη δεν είναι απλώς μια κατηγορία παραγωγής.
Είναι στάση ζωής.
Είναι η άρνηση του συμβιβασμού, η επιμονή στην αλήθεια,
η αποδοχή της αβεβαιότητας ως αναγκαίας συνθήκης δημιουργίας.
Είναι η πίστη ότι το σινεμά δεν είναι προϊόν, αλλά πράξη επικοινωνίας.
Κι αν αυτή η επικοινωνία γίνεται συχνά με ψιθύρους, τόσο το καλύτερο
γιατί μόνο οι αληθινές φωνές αξίζουν να ακούγονται χαμηλόφωνα.
Είναι στάση ζωής.
Είναι η άρνηση του συμβιβασμού, η επιμονή στην αλήθεια,
η αποδοχή της αβεβαιότητας ως αναγκαίας συνθήκης δημιουργίας.
Είναι η πίστη ότι το σινεμά δεν είναι προϊόν, αλλά πράξη επικοινωνίας.
Κι αν αυτή η επικοινωνία γίνεται συχνά με ψιθύρους, τόσο το καλύτερο
γιατί μόνο οι αληθινές φωνές αξίζουν να ακούγονται χαμηλόφωνα.
Στο έργο του, η πόλη παίζει πάντα πρωταγωνιστικό ρόλο.
Η Αθήνα –σκληρή, σκοτεινή, απρόβλεπτη– δεν είναι φόντο,
αλλά ζωντανός οργανισμός.
Οι ήρωες του μοιάζουν να κινούνται μέσα της σαν φαντάσματα,
σαν χαμένες ψυχές που αναζητούν μια έξοδο, μια εξήγηση
ή έστω ένα βλέμμα κατανόησης.
Ο Αθανίτης έχει καταφέρει να δώσει μορφή στο άυλο:
στην απώλεια, στην ενοχή, στην ανάγκη για επαφή,
στο βλέμμα που λέει περισσότερα από τα λόγια.
Κι αυτή είναι η πιο ουσιαστική νίκη του ανεξάρτητου δημιουργού
να κάνει τον θεατή συμμέτοχο, όχι θεατή.
Να του ζητά να νιώσει, όχι απλώς να δει.
στην απώλεια, στην ενοχή, στην ανάγκη για επαφή,
στο βλέμμα που λέει περισσότερα από τα λόγια.
Κι αυτή είναι η πιο ουσιαστική νίκη του ανεξάρτητου δημιουργού
να κάνει τον θεατή συμμέτοχο, όχι θεατή.
Να του ζητά να νιώσει, όχι απλώς να δει.
Σήμερα, σε μια εποχή που η εικόνα έχει χάσει την αξία της
και η ταχύτητα πνίγει το βάθος,
ο Δημήτρης Αθανίτης παραμένει πιστός στην ουσία:
στον χρόνο, στο πρόσωπο, στο πλαίσιο, στη σιωπή.
Και συνεχίζει – ήσυχα, με συνέπεια – να προσφέρει στο ελληνικό σινεμά
αυτό που του λείπει περισσότερο:
ψυχή.
Χρήστος Ν. Καρακάσης
